Bahçe Tasarımı ve Alan Düzenlemesi

Bahçe tasarımı, bitki dikmeden önce yapılan işin adıdır. Kağıt üzerinde birkaç saat harcamak, sonradan aylarca sürecek düzeltmelerden kurtarır. Amaç iki şeyi birlikte tutmak: göze hoş görünmesi ve kullanışlı olması.

Aşağıdaki adımları sırayla uygulayın. Elinizde metre, kareli kağıt ve kalem olması yeterli.

Adım Adım Bahçe Tasarımı

1. Alanı ölçün ve kabaca çizin.
   • Bahçenin uzun ve kısa kenarlarını metreyle ölçün.
   • Kareli kağıda ölçek belirleyerek çizin. Örnek: 1 kare = 50 cm.
   • Sabit unsurları da işaretleyin: duvar, çit, musluk, ağaç, kanalizasyon kapağı, kömürlük girişi.
2. Güneşi haritalayın.
   • Aynı gün içinde sabah, öğle ve ikindi olmak üzere üç kez bahçeye çıkın.
   • Gölgede kalan yerleri çiziminizde farklı bir tarama ile gösterin.
   • Günde 6 saatten fazla güneş alan bölgeler sebze için ayrılır. 3-4 saat alan yerler yeşillik ve gölge sevenlere kalır.
   • Kışın gölgelerin uzayacağını, yazın kısalacağını hesaba katın. Gün ışığı ve gölge yönetimi konusu tek başına ayrı bir çalışma gerektirir.
3. Rüzgâr ve manzarayı not edin.
   • Baskın rüzgârın hangi yönden geldiğini gözlemleyin. Sürekli rüzgâr alan yerde fide zorlanır.
   • Komşu duvarı, elektrik direği gibi kapatmak istediğiniz görüntüleri işaretleyin.
   • Korumak istediğiniz bir manzara varsa oraya yüksek bitki koymayın.
4. Bölgeleri ayırın. Bahçeyi kullanım amacına göre üçe bölmek işi kolaylaştırır.
   • Yakın bölge: Kapıya en yakın yer. Sık toplanan şeyler burada olur. Nane, maydanoz, fesleğen, kekik.
   • Orta bölge: Haftada birkaç kez uğradığınız yer. Domates, biber, salatalık, fasulye.
   • Uzak bölge: Nadiren ilgi isteyen alan. Meyve ağacı, kompost yığını, alet kulübesi, çok yıllık çalılar.
5. Yolları önce çizin, sonra tarhları.
   • Ana yol en az 60-70 cm olsun. El arabası veya kova geçecek genişlik gerekir.
   • Ara yollar 40 cm yeterli.
   • Yol zeminine ağaç kabuğu, çakıl, tuğla veya kesilmiş dal döşeyin. Çamurda yürümek tasarımı kısa sürede bozar.
   • Yolları doğal geçiş çizgilerine göre yapın. İnsanlar kestirmeden gider, çim orada zamanla aşınır.
6. Tarh ölçüsünü ele göre belirleyin.
   • Tek taraftan ulaşılan tarh en fazla 70 cm genişlikte olsun.
   • İki taraftan ulaşılan tarh 120 cm'i geçmesin. Böylece toprağa basmadan ortasına uzanabilirsiniz.
   • Uzunluk serbesttir ama 4-5 metreden sonra dolaşmak yorucu olur, araya geçiş bırakın.
   • Yükseltilmiş tarh yapacaksanız 25-30 cm derinlik çoğu sebze için yeterlidir.
7. Suya göre yerleştirin.
   • Musluğun konumunu çizimde işaretleyin. Su isteği yüksek bitkileri muslukağa yakın tutun.
   • Damlama hattı kuracaksanız sıraları paralel ve eşit uzunlukta planlayın. Bu, sulama sistemlerinin kurulumunu ciddi biçimde kolaylaştırır.
   • Suyun biriktiği çukur yerlere hassas kök sistemine sahip bitki dikmeyin.
8. Yükseklik katmanlarını kurun.
   • Arka sıraya yüksek bitkiler: mısır, ayçiçeği, kazık üzerinde domates.
   • Orta sıraya biber, patlıcan, fasulye.
   • Ön sıraya alçak olanlar: marul, ıspanak, soğan, çilek.
   • Yönü kontrol edin. Yüksek bitki, alçak olanın güneşini kesmemeli.
9. Dikey alanı kullanın.
   • Duvar, çit ve pergola boş yüzeydir. Fasulye, bezelye, salatalık dikey büyümeyi sever.
   • Askı saksılar ve duvar rafları küçük bahçede kazanç sağlar. Balkon bahçeciliğinde de mantık aynıdır.
10. Oturma noktası bırakın.
    • Bir tabure ya da küçük bank, bahçeyi iş alanından çıkarıp yaşam alanına çevirir.
    • Gölge alan bir köşeyi bunun için ayırın.
11. Depolama ve kompost yeri planlayın.
    • Alet, hortum, saksı ve torba için kapalı bir köşe gerekir. Yoksa her şey ortada kalır.
    • Kompost yığınını göz önünde olmayan ama ulaşılabilir bir yere koyun. Organik gübre üretimi bahçenin motoru gibi çalışır.
12. Tekrar eden unsurlarla bütünlük verin.
    • Aynı saksı tipini birkaç yerde kullanın.
    • Aynı çiçeği farklı köşelerde tekrar edin.
    • Tarh kenarlıklarında tek malzemede kalın. Karışık malzeme dağınık görünür.
13. Kağıttan zemine geçirin.
    • Kazma yapmadan önce yolları ve tarh sınırlarını iple veya kireçle çizin.
    • Bir hafta o çizgilerin arasında yürüyün. Rahatsız eden yer varsa şimdi düzeltin.

Sık Yapılan Hatalar

• Fazla büyük başlamak. İlk yıl 10-15 metrekare bile ciddi iş yükü demektir. Küçük başlayıp genişletmek daha sağlıklı.
• Olgun boyu hesaplamamak. Fidan küçükken aralar geniş görünür. Et