Bahçe Toprağını Hazırlama ve Işıltı

Bahçenin başarısı görünen kısımda değil, ayağınızın altındaki 30 santimde saklıdır. Toprak sağlıklıysa bitki kendi kendini büyütür. Toprak sıkışmış, ölü ve besinsizse en pahalı fide bile tutmaz.

Aşağıda bahçe toprağı nasıl hazırlanır sorusunu, kendi başınıza uygulayabileceğiniz adımlara böldüm. Kürek, tırmık ve biraz sabır yeterli.

Önce Toprağını Tanı

Hazırlığa başlamadan önce elinizdeki malzemeyi anlamanız gerekir. İki basit test yeterli:

• Top testi: Bir tutam nemli toprağı avucunuzda sıkın. Dağılıp akıyorsa kumlu, parmak izini tutup yapışıyorsa killi, hafif topaklanıp sonra kırılıyorsa tınlı (ideal) topraktır.
• Kavanoz testi: Şeffaf bir kavanoza bir bardak toprak, üç bardak su koyun. Çalkalayıp bir gün bekletin. Alt katman kum, orta katman mil, üst katman kildir. Oranları gözle görebilirsiniz.

Ayrıca çukur açıp su boşaltın. Su 15 dakikada çekiliyorsa drenaj iyi. Bir saatten fazla duruyorsa ciddi bir sıkışma veya kil problemi var.

Adım Adım Toprak Hazırlığı

1. Alanı temizle. Taş, cam, kök parçası, plastik ne varsa topla. Çok yıllık yabancı otları (ayrık, ısırgan, kangal) kökleriyle çıkar. Kökü kalırsa iki hafta içinde geri gelir. Yıllık otları çapayla kesip yüzeyde bırakabilirsin, kuruyunca örtü olur.

2. Nem seviyesini bekle. Islak toprağı asla işleme. Çamurlu toprak bellendiğinde topaklaşır, kuruyunca tuğlaya döner. Kuru toprak ise toz olur, yapısı bozulur. Doğru an, sıktığında şeklini alıp dokununca dağıldığı andır. Yağıştan sonra iki üç gün bekle.

3. Havalandır, alt üst etme. Çatal belle 25-30 santim derinliğe daldır, kolu geriye yatır, kaldır ama devirme. Amaç sıkışmayı kırmak. Katmanları tersyüz etmek toprak canlılarını ve mikroorganizma dengesini bozar. Yeni bir alan açıyorsan ilk yıl daha derin çalışmak gerekebilir, sonrasında minimum müdahale en iyisidir.

4. Organik madde ekle. Bu, işin kalbi. Yüzeye 4-6 santim kalınlığında iyi yanmış hayvan gübresi, bahçe kompostu veya yaprak çürüğü yay. Tırmıkla üst 10 santime karıştır. Organik madde killi toprağı gevşetir, kumlu toprakta su tutar. Yani her toprak tipinde işe yarar. Kendi kompostunu üretiyorsan maliyet neredeyse sıfıra iner; evde organik gübre yapımı bu noktada bahçenin en kârlı alışkanlığıdır.

5. pH ve yapı düzeltmesi yap. Basit bir pH kiti al. Çoğu sebze 6,0-7,0 aralığını sever. Aşırı asitli toprağa öğütülmüş kireç, aşırı alkali toprağa organik madde ve elementel kükürt uygulanır. Ölçmeden kireç atma; düzeltmesi zor bir hatadır. Ağır killi toprakta kum eklemek yerine bol organik madde ve perlit kullan; yanlış oranda kum, killi toprağı betona çevirir.

6. Yüzeyi tesviye et ve dinlendir. Tırmıkla düzle, büyük topakları kır. Hazırlanan alanı ekim öncesi 2-3 hafta dinlendir. Bu süre organik maddenin toprakla bütünleşmesi ve mikrobiyal hayatın canlanması için gerekir. Bu bekleme, toprağa o koyu, nemli ışıltıyı kazandıran süreçtir.

7. Malç ile üstünü kapat. Çıplak toprak kaybolan topraktır. Saman, kıyılmış yaprak, ağaç kabuğu veya kuru çim biçintisiyle 3-5 santim örtü yap. Malç nemi tutar, ot çıkışını azaltır, yaz sıcağında kök bölgesini serin tutar. Fide dikerken sadece dikim noktasını aç.

8. Yıllık bakımı planla. Toprak hazırlığı tek seferlik bir iş değil. Her sezon sonunda ince bir kompost katmanı ekle. Aynı yere aynı bitkiyi üst üste ekmemek için basit bir rotasyon tut. Mevsime göre bahçe takvimi hazırlarsan bu döngüyü unutmazsın.

Toprak Tipine Göre Hızlı Rehber

Sık Yapılan Hatalar

• Islak toprağı bellemek. Yapıyı kalıcı olarak bozar. Bekle.
• Yaş gübre kullanmak. Taze hayvan gübresi kökleri yakar, ot tohumu taşır. En az bir sezon yanmış olanı seç.
• Her sorunu kimyasal gübreyle çözmeye çalışmak. Besin eksikliği çoğu zaman organik madde eksikliğinin sonucudur.
• Hazır yatağın üstünde yürümek. Ayak izi = sıkışma. En fazla 1,2 metre genişlikte yataklar yap, aralara yürüme yolu bırak.
• Ölçmeden kireç veya kükürt atmak. pH kitini almak birkaç dakikalık