Sıfırdan Bahçe Kurma Rehberi
Toprakla hiç uğraşmamış olabilirsiniz. Sorun değil. Bahçe kurmak, doğru sırayla ilerlediğinizde birkaç hafta sonu işidir. Aşağıdaki adımlar, elinizde ister 5 metrekare bir arka bahçe ister sadece geniş bir balkon olsun işe yarar.
Başlamadan Önce: Üç Soru
- Ne kadar güneş alıyorum? Sebze için günde en az 6 saat doğrudan güneş gerekir.
- Suya ne kadar yakınım? Hortum veya kova taşıma mesafesi, bahçenin ömrünü belirler.
- Haftada kaç saat ayırabilirim? Dürüst olun. 2 saatiniz varsa küçük başlayın.
Bu üç cevabı verdiyseniz, ilk bahçe nasıl kurulur sorusunun yarısını zaten çözdünüz demektir.
Adım Adım Kurulum
-
Alanı bir hafta gözlemleyin
Sabah, öğle ve akşamüstü aynı noktaya bakın. Gölgenin nereden geldiğini not edin. Duvar dibi öğleden sonra ısınır, ağaç altı serin kalır. Gün ışığı ve gölge yönetimi, sonradan düzeltilmesi en zor konudur. Yanlış yere kurulan bahçe, hiç kurulmamış sayılır.
-
Küçük bir alan seçin
İlk yıl için 2-4 metrekare yeterlidir. Ya da 4-5 adet 30-40 litrelik saksı. Büyük alan motivasyon değil, yorgunluk getirir. Başarılı olan küçük bir bahçeyi genişletmek kolaydır; başarısız olan büyük bahçeyi terk etmek daha da kolaydır.
-
Toprağı tanıyın ve hazırlayın
Avucunuza nemli toprak alın, sıkın. Top olup dağılmıyorsa killi, elinizde dağılıyorsa kumlu, hafif tutup parmak baskısıyla ufalanıyorsa idealdir.
- Alanı otlardan ve taşlardan temizleyin. Kökleri de alın.
- 20-30 cm derinlikte belleyin, sertleşmiş tabakayı kırın.
- Her metrekareye 2-3 kova yanmış hayvan gübresi veya olgun kompost karıştırın.
- Killi toprağa kum ve organik madde, kumlu toprağa bol organik madde ekleyin.
Toprak hazırlığı bahçenin temelidir. Buraya harcadığınız gün, sonraki üç ayı kurtarır.
-
Yatak veya kap düzenini kurun
Yükseltilmiş yatak (kasa) yeni başlayanlar için en güvenli seçenektir. Drenaj iyi olur, toprak sıkışmaz, çalışırken bel ağrımaz.
- Yatak genişliği en fazla 120 cm olsun; iki taraftan ortaya elinizin ulaşması gerekir.
- Yataklar arası yürüme yolu en az 40 cm bırakın.
- Yatak içine asla basmayın. Sıkışan toprak nefes alamaz.
- Balkondaysanız derin, geniş ve drenaj delikli kaplar tercih edin. Sığ saksı hızlı kurur.
-
Suyu baştan planlayın
Sulamayı sonraya bırakmayın. Yaz ortasında elde hortumla dolaşmak, bahçeyi bıraktıran ana sebeptir.
- Damlama hattı en verimlisidir; su köke gider, yaprak ıslanmaz.
- Sabah erken sulayın. Akşam sulaması mantar hastalığı davet eder.
- Toprak yüzeyine 3-5 cm malç (saman, kuru yaprak, ağaç kabuğu) serin. Su kaybı belirgin şekilde azalır.
-
Kolay bitkilerle başlayın
İlk sezon iddialı olmayın. Şunlar affedicidir:
Bitki Neden kolay Yer ihtiyacı Marul, roka Hızlı hasat, sık ekim Az Fasulye Toprağı besler, bakımı basit Orta Domates (fide) Bol verim, görünür sonuç Orta Maydanoz, nane, fesleğen Saksıda da olur Az Kabak Çok üretken Geniş İlk yıl tohum yerine sağlıklı fide almak öğrenme eğrisini kısaltır. Fide seçerken gövdesi kalın, yaprakları koyu yeşil, kökleri saksıdan sarkmamış olanları alın.
-
Ekim takvimine uyun
Doğru bitkiyi yanlış ayda ekmek, en sık yapılan hatadır. Son don tarihini bölgenizdeki deneyimli komşulardan öğrenin. Domates, biber, patlıcan gibi sıcak sevenler don riski geçmeden toprağa girmez. Marul, ıspanak, turp serin havayı sever.
-
Temel aletleri tamamlayın
- El malası ve el tırmığı
- Bel veya çatal bel
- Budama makası
- Sulama kabı veya başlıklı hortum
- Eldiven ve bir kova
Beş parça yeterlidir. Kaliteli az alet, ucuz çok aletten iyidir.
-
Bakım rutinini oturtun
Haftada iki kez 20'şer dakika, ayda bir kez 3 saatten iyidir. Rutin: yabani ot al, toprağın nemine parmakla bak, yaprak altlarını kontrol et, gerekirse destek çubuğu bağla.
-
Not tutun
Ne ektiniz, ne zaman, ne oldu? Bir defter veya telefon notu. İkinci yılınız bu notlar sayesinde çok daha iyi olacak.
Sık Yapılan Hatalar
- Aşırı sulama. Yeni başlayanların bitki öldürme sebebi bir numaradır. Parmağınızı 3 cm daldırın; nemliyse sulamayın.
- Çok geniş alanla başlamak. Temmuzda ot bürümüş bahçeye kimse dönmez